ถ้าจะเก็บเนื้อฟันให้มากขึ้น วัสดุอย่างเดียวไม่พอ

ถอดแก่นจากงานของ Prof. Junji Tagami เรื่อง bonding, caries-affected dentin และ resin coating

ในส่วน restorative ของ Minimal Intervention วัสดุชื่อใหม่ไม่ใช่คำตอบลำพัง ส่วนสำคัญคือการเก็บเนื้อฟันที่ยังรักษาได้ แล้วทำให้ผิวฟันที่เหลือถูก seal และ bond อย่างเหมาะสม ส่วนการประเมินความเสี่ยง การป้องกัน และ remineralization ยังเป็นแกนของ MID ที่ต้องทำก่อนและทำต่อเนื่อง

หมายเหตุจากโต๊ะ บก.: ข่าวของคณะทันตแพทยศาสตร์ จุฬาฯ ระบุว่าเป็นการบรรยายเรื่อง Supporting Minimal Intervention Dentistry แต่ไม่ได้เผยแพร่สไลด์หรือ transcript เนื้อหาด้านล่างจึงเป็นการสังเคราะห์จากงานตีพิมพ์ของ Prof. Junji Tagami และหลักฐานเรื่อง Minimal Intervention Dentistry ไม่ใช่การอ้างว่าเป็นคำพูดบนเวที

สำหรับ deep caries ในฟันแท้ งาน systematic review ที่รวม 5 randomized clinical trials รายงานแนวทาง selective caries removal โดยทำให้ขอบโพรงและบริเวณ enamel-dentin junction แข็งพอสำหรับการ seal ส่วนบริเวณใกล้ pulp อาจหยุดที่ dentin นุ่มหรือชื้นกว่าเพื่อลดโอกาสเปิด pulp แต่การศึกษาใช้ endpoint และวิธีประเมินต่างกัน จึงไม่ควรแปลเป็นกฎเดียวสำหรับทุกเคส

งานของ Prof. Tagami เน้นว่า adhesive performance ขึ้นกับทั้งชนิดระบบและวิธีใช้ ไม่ใช่แค่ชื่อวัสดุ งานติดตามของ two-step self-etch systems สนับสนุนความทนทานของ bond ในระยะยาว ขณะที่ one-step self-etch บางระบบอาจมีข้อจำกัดบน enamel การทำ selective enamel etching จึงมีเหตุผลในบาง protocol แต่ไม่ควรเหมารวมไปถึง universal adhesive ทุกตัว ต้องดู IFU การควบคุมความชื้น และการ polymerization ของระบบนั้นด้วย

ในการบูรณะ direct composite การใช้ flowable composite เป็น liner บาง ๆ อาจช่วยให้วัสดุแนบกับผิว dentin และลดช่องว่างในบริเวณเข้าถึงยาก แต่ไม่ใช่เหตุผลให้เพิ่มความหนาโดยไม่จำเป็นหรือใช้แทนการสร้าง contact และ anatomy ของชั้นบูรณะหลัก

สำหรับงาน indirect restoration แนวคิด resin coating หรือ immediate dentin sealing คือปกป้อง freshly cut dentin ด้วย adhesive layer ก่อนขั้นตอน impression หรือ provisional เพื่อลดการปนเปื้อนและเตรียมผิวสำหรับการยึดติดภายหลัง หลักฐานสนับสนุนด้าน bond strength และการปกป้อง dentin แต่ protocol ต้องสอดคล้องกับระบบวัสดุ การจัดการ oxygen-inhibited layer และเวลาที่ใช้จริง

ทำไมเรื่องนี้สำคัญ

Adhesive dentistry ช่วยให้เราเก็บเนื้อฟันได้มากขึ้นเมื่อวินิจฉัย pulp และ caries ถูกต้อง เลือก endpoint เหมาะกับความลึก และสร้าง seal ที่เชื่อถือได้ หลักฐานเรื่อง selective removal ในที่นี้เน้น deep lesions ของฟันแท้และไม่แทนการประเมิน pulp diagnosis หลักคิดนี้จึงไม่ใช่ protocol สำเร็จรูป และไม่แทน IFU หรือ clinical judgment

อ่านต้นทางจาก คณะทันตแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย